Bụi Trần Lắng Đọng

Lấy bối cảnh là một vùng đất nơi Tây Bắc tỉnh Tứ Xuyên, các dân tộc Tạng sinh sống, có rất nhiều Thổ ti cai quản từng tộc người của họ. Cũng giống như các dân tộc anh em Việt nam có trưởng làng, tộc trưởng vậy. Những nơi đó, tại thời kì đó, dường như cái hiện đại, phồn hoa nhộn nhịp không có cách nào có thể chạm tới được cái nguyên thủy của vùng đất xa xôi hẻo lánh này. Những con người đó, họ sống với những phong tục tập quán riêng. cách nghĩ của họ đơn giản, thô sơ như là những dụng cụ lao động của chính họ vậy. Họ vô cùng chất phác, thật thà, suy nghĩ cũng rất đơn giản, thân thật.Nơi vùng đất lạ đó, bạn sẽ gặp một "thằng ngốc" – sản phẩm của vị Thổ ti hiển hách nhất vùng sau cuộc truy hoan với bà vợ xinh đẹp người Hán. Con người kì lạ này tự hỏi rốt cuộc mình "thông minh hay ngốc", vì các cô gái cứ nói đây là người thông minh hơn cả thông minh.Thật ra đối với người dân nơi đây có thể anh ngốc cũng có thể anh thông minh, bởi anh là cái mới, là cái giao hòa, là sự nhìn xa trước thời đại, cái mà có thể giúp cho dân tộc anh có thể hòa nhập, phát triển hơn. Mà họ lại thường muốn bảo vệ cái xưa cái cũ, cái tổ tiên truyền lại để giữ được đúng chất của dân tộc. Vì vậy rốt cuộc người ta xem anh là gì? Trong khi những hành động suy nghĩ của anh liệu có phải là sự báo trước cho sự sụp đổ của chế độ Thổ ti, cho một truyền thống văn hóa cha truyền con nối từ lâu đời hay là một sự đổi mới, phát triển, hòa nhập mà vẫn giữ được bản chất nguyên thủy…